.
سه‌شنبه 12 مهر 1401   22:53:49
.
.

مدیریت ایمنی،حفاظت پرتوی و مجوزات

هدف اصلی ایمنی پرتویی، حفاظت از مردم و محیطزیست از اثرات مضر پرتوهای یونساز می‌باشد. این هدف صرفاً باید بدون محدودکردن فعالیت تاسیسات یا انجامدادن فعالیت‌هایی که سبب افزایش ریسک‌های پرتویی می‌شود به‌دست آید. لذا این هدف با ارزیابی، مدیریت و کنترل پرتوگیری و کاهش ریسک‌های پرتویی به حد قابل قبول، دست‌یافتنی می‌باشد.
اصول پایه ایمنی منتشرشده توسط آژانس بین‌المللی انرژی اتمی عبارتند از:

  • اصل 1- مسوولیت ایمنی: مسوولیت اصلی ایمنی باید با شخص یا سازمان مسوول تاسیسات یا فعالیت‌های پرتویی باشد.
  • اصل 2- نقش دولت: یک چارچوب موثر قانونی و دولتی برای ایمنی، شامل یک مرجع قانونی مستقل، باید ایجاد و حمایت شود.
  • اصل 3- رهبری و مدیریت برای ایمنی: رهبری و مدیریت موثر برای ایمنی باید در سازمان‌ها، تاسیسات و فعالیت‌های پرتویی ایجاد و حمایت شود.
  • اصل 4- توجیه تاسیسات و فعالیت‌ها: تاسیسات و فعالیت‌های پرتویی باید در حالت کلی دارای منفعت باشند.
  • اصل 5- بهینه‌سازی حفاظت: به منظور فراهمنمودن بالاترین سطح ایمنی دست‌یافتنی، حفاظت باید بهینه شود.
  • اصل 6- محدودیت ریسک‌های افراد: اقدامات لازم بهمنظور کنترل ریسک‌های پرتویی باید صورت پذیرد تا اطمینان حاصل شود هیچ فردی ریسک غیرقابل قبول آسیبی را متحمل نمی‌شود.
  • اصل 7- حفاظت از نسل‌های کنونی و آینده: مردم و محیطزیست، در زمان حال و آینده، باید در مقابل ریسک‌های پرتویی محافظت شوند.
  • اصل 8- پیشگیری از حوادث: تلاش‌های کاربردی بهمنظور پیشگیری و کاهش حوادث هسته‌ای یا پرتویی باید صورت پذیرد.
  • اصل 9- آمادگی و پاسخ به شرایط اضطراری: ترتیبات لازم بهمنظور آمادگی و پاسخ به حوادث هسته‌ای یا پرتویی باید صورت پذیرد.
  • اصل 10: اقدامات حفاظتی بهمنظور کاهش ریسک‌های پرتویی موجود یا غیرقابل کنترل: اقدامات حفاظتی به منظور کاهش ریسک‌های پرتویی موجود یا غیرقابل کنترل باید صورت گرفته و بهینه شوند.
خط‌مشی ایمنی و حفاظت پرتویی:
  • حصول اطمینان از مهیا‌شدن تدارکات لازم جهت دست‌یابی به اهداف پایه ایمنی؛
  • حصول اطمینان از رعایت اصل ALARA؛
  • حصول اطمینان از انتخاب محل، طراحی، ساخت، راه‌اندازی، بهره‌برداری و از کار‌اندازی (یا تعطیل شدن) ایمن تاسیسات و فعالیت‌های پرتویی؛
  • حصول اطمینان از انطباق تجهیزات و فعالیت‌ها با استانداردهای ایمنی، استانداردهای کیفیت و استانداردهای مدیریت؛
  • حصول اطمینان از مدیریت و کنترل ایمن تولید، فراوری، استفاده، دسترسی، حمل‌و‌نقل، انبارش تمام مواد پرتوزا و منابع پرتویی؛
  • حصول اطمینان از وجود ترتیبات کافی برای آمادگی و پاسخ مناسب به شرایط اضطراری پرتویی؛
  • حصول اطمنیان از اعتبار و به‌روزبودن پروانه‌های اشتغال تاسیسات و فعالیت‌های پرتویی؛
  • حصول اطمینان از ایجاد و گسترش فرهنگ ایمنی.
شرح وظایف مدیریت ایمنی، حفاظت پرتویی و مجوزات:
باتوجه به زمینه فعالیت شرکت توسعه کاربرد پرتوهای ایران، تاسیسات و فعالیت‌های آن و وجود منابع پرتویی با اکتیویته بالا و لزوم برقراری ایمنی و حفاظت پرتویی، اصول پایه ایمنی و نیز خط‌مشی ایمنی؛ مدیریت ایمنی، حفاظت پرتویی و مجوزات (واحد فیزیک بهداشت کل) به‌عنوان واحد نظارتی مدیرعامل شرکت، بر حسن اجرای برنامه‌های ایمنی و حفاظت پرتویی بر اساس مقررات و ضوابط مرکز نظام ایمنی هسته‌ای کشور به‌صورت زیر نظارت دارد:
  • پیاده‌سازی و اجرای مسوولیت‌های بیان‌شده در سندهای INRA در حوزه فیزیک بهداشت، ایمنی و حفاظت پرتویی؛
  • تعامل با تاسیسات و فعالیت‌های زیرمجموعه برای اجرای وظایف در حوزه فیزیک بهداشت و ایمنی؛
  • تدوین شاخص‌های مهم و موثر بر ایمنی تاسیسات و فعالیت‌های پرتویی زیرمجموعه؛
  • تدوین برنامه‌های بلند‌مدت و کوتاه‌مدت به‌منظور استقرار و پیاده‌سازی بهره‌برداری ایمن از تاسیسات و کاهش مخاطرات پرتویی در مجموعه تاسیسات و فعالیت‌های زیرمجموعه؛
  • الزام تاسیسات و فعالیت‌های زیرمجموعه به تدوین روش‌های بهره‌برداری ایمن از تاسیسات و ارتقای فرهنگ ایمنی؛
  • مدیریت تجهیزات و ابزارهای حفاظت پرتویی و فردی در تمام تاسیسات و فعالیت‌های زیرمجموعه؛
  • نظارت بر تهیه و تدوین مستندات ایمنی و حفاظت پرتوی، شامل آیین‌نامه‌ها، راهنماها، روش‌های اجرایی و دستورالعمل‌ها؛
  • تدوین و اجرای برنامه‌های بازرسی، ارزیابی و نظارت بر ایمنی تاسیسات و فعالیت‌های زیرمجموعه؛
  • نظارت بر کنترل سلامتی کارکنان پرتوکار شرکت در تمام مراحل (بدو استخدام، دوره‌ای، حوادث و بازنشستگی)؛
  • تشکیل کمیسیون‌های تشخیص و تعیین گروه و درصد پرتوکاری کارکنان شرکت و فعالیت‌های زیر‌مجموعه؛
  • کنترل انطباق طرح‌ها و پروژه‌ها با معیارها و خواسته‌های مرکز نظام ایمنی هسته‌ای کشور و نیز ضوابط و استانداردهای ایمنی پرتویی بین‌المللی؛
  • نظارت بر آمادگی در شرایط اضطراری تاسیسات و فعالیت‌های زیرمجموعه؛
  • اخذ مجوز در تمام مراحل کاری (طراحی، احداث، ساخت، پیش‌راه‌اندازی و تست، بهره‌برداری و ازکاراندازی) برای طرح‌ها، پروژها، تاسیسات و فعالیت‌های زیرمجموعه و نیز متقاضیان خارجی در راستای این موضوعات؛
  • طراحی، تدوین و برنامه‌ریزی دوره‌های آموزشی در زمینه‌های ایمنی و حفاظت پرتویی و نیز حوزه‌های تخصصی مرتبط با تاسیسات پرتودهی؛
  • ارزیابی ریسک‌ها، تهدیدات و مخاطرات پرتویی تاسیسات و فعالیت‌های زیرمجموعه.
    1. فیزیک بهداشت
  • ارزیابی، نظارت، کنترل و بازرسی
  • ارزیابی ریسک‌ها، تهدیدات و مخاطرات در حوزه ایمنی پرتویی؛
  • انجام تحلیل‌های ایمنی مورد نیاز پروژه‌ها، فعالیت‌ها و مراکز زیرمجموعه؛
  • انجام برنامه‌ریزی‌های بازرسی دوره‌ای از فعالیت‌ها و مراکز زیرمجموعه؛
  • تهیه و تدوین دستورالعمل‌های بازرسی؛
  • تهیه و تدوین چک‌لیست‌های بازرسی؛
  • انجام بازرسی (برنامه‌ریزیشده / سرزده / سوانح و شرایط اضطراری) از فعالیت‌ها و مراکز زیرمجموعه بر اساس دستورالعمل‌های داخلی / ملی، و تکمیلنمودن چکلیست‌های مربوطه؛
  • ثبت گزارش و نتایج بازرسی و ارایه آن به شخص قانونی و همچنین واحد قانونی در صورت لزوم؛
  • تهیه توصیه‌های ایمنی باتوجه به نتایج بازرسیها؛
  • نظارت و کنترل بر امور مرتبط با حملونقل چشمه‌های پرتویی؛
  • نظارت و کنترل بر امور مرتبط با بارگذاری چشمه‌های پرتویی؛
  • نظارت و کنترل بر امور مرتبط با پسمان‌‌های پرتویی؛
  • ارزیابی، نظارت و بازرسی در تمامی مراحل اخذ مجوز (شامل تست‌های راه‌اندازی).
  • کنترل منابع پرتویی:
  • بازرسی و کنترل مستمر منابع پرتو و محیط کار با استفاده ‌از روش‌ها و تجهیزات مناسب و جلوگیری از ادامه‌ کار با منابع پرتو درصورت نقص تجهیزات حفاظتی و پایشی یا هرگونه عملکردی که منجر به پرتوگیری غیرضروری گردد؛
  • حسابرسی منابع پرتویی.
  • پایش محیطی و فردی:
  • ارزیابی دز و پرتوگیری پرتوکاران؛
  • انجام پایش‌های محیطی دوره‌ای؛
  • انجام پایشهای محیطی مرتبط با فرایندهای اخذ مجوز (نگاشت دز)؛
  • ارزیابی اثرات محیطی کارکرد فعالیت‌ها و مراکز زیرمجموعه؛
  • انجام پایش‌های فردی و محیطی حین عملیات بارگذاری چشمه؛
  • انجام پایش‌های فردی و محیطی حین آزمون‌های پذیرش شتاب‌دهنده‌ها و مولد‌های پرتویی؛
  • تهیه گزارشات دوره‌ای (ششماهه، یکساله و پنجساله) پرتوگیری پرتوکاران و ایجاد بانک اطلاعاتی پرتوگیری پرتوکاران؛
  • انجام پایش‌های محیطی و فردی، حین / پس از شرایط حادثه و ارایه گزارشات ارزیابی دز مربوطه؛
  • نظارت بر تجزیه و تحلیل رویدادها و حوادث فعالیت‌ها و مراکز زیرمجموعه و پیشنهاد اقدامات اصلاحی؛
  • نظارت بر گزارش‌‌های خودارزیابی فعالیت‌ها و مراکز زیرمجموعه؛
  • امکانات و تجهیزات ایمنی و حفاظت پرتویی:
  • شناسایی کمبودهای مرتبط با امکانات و تجهیزات ایمنی و حفاظت پرتویی و تهیه و توزیع آنها؛
  • تهیه و ارایه امكانات و ‌تجهيزات مناسب و كافي بهمنظور ايمني فردی و حفاظت پرتویی پرتوكاران (فیلم‌بج، دزیمترهای قرایت مستقیم فردی / محیطی، ...) بههمراه دستورالعمل استفاده صحيح از آن‌ها به پرتوكاران؛
  • نظارت بر استفاده صحیح از تجهیزات ایمنی و حفاظت پرتویی توسط پرتوكاران؛
  • پیش‌بینی سوانح پرتویی احتمالي ‌در رابطه ‌با تاسيسات ‌پرتودهي‌گاما و الكترون و ارایه ‌‌دستورالعمل‌ها و تجهيزات مورد نياز جهت پيش‌گيري از بروز اين سوانح و كاهش عواقب آن‌ها به كاركنان؛
  • بررسی کالیبراسیون تجهیزات پایش پرتویی و دزیمتری فردی مراکز زیرمجموعه با مسوولیت فیزیک بهداشت مرکز.
  • مستندات:
  • پیگیری و اجرای کلیه دستورالعمل‌های حفاظت در برابر اشعه ابلاغ‌شده توسط واحد قانونی؛
  • تهیه و تدوین مستندات داخلی در زمینه ایمنی و حفاظت پرتوی، شامل آیین‌نامه‌ها، راهنماها، روشهای اجرایی، دستورالعمل‌ها، فرمها و چکلیستها؛
  • نظارت بر مستندات تهیهشده توسط مراکز زیرمجموعه نظیر برنامه حفاظت پرتویی (RPP)، گزارش تحلیل ایمنی (SAR) و ...؛
  • تهیه دستورالعمل جامع برنامه آمادگی و پاسخ به شرایط اضطراری؛
  • ترجمه مستندات بین‌المللی در زمینه ایمنی هسته‌ای و حفاظت پرتوی؛
  • تهیه مقالات داخلی و بین‌المللی در زمینه ایمنی در حوزه توسعه کاربرد پرتوها.
  • پرتوکاری و سنوات مرتبط:
  • ارزیابی عناوین و شرح وظایف مشاغل پرتوکاری هر فعالیت پرتویی؛
  • ارزیابی شرایط محل کار پرتوکاران؛
  • بررسی و ارزیابی شرایط احراز شغل‌‌های پرتوکاری تخصیص دادهشده؛
  • کنترل و ارزیابی مدارک و مستندات ارایهشده جهت طرح در کمیسیون کارشناسی و کمیسیون اولیه تعیین گروه و درصد پرتوکاری؛
  • تشکیل کمیسیون‌های کارشناسی تشخیص و تعیین گروه و درصد پرتوکاری کارکنان؛
  • بررسی و پیگیری برقراری و یا حذف پرتوکاری کارکنان؛
  • بررسی و پیگیری سنوات پرتوکاری کارکنان.
  • آزمايشات و معاینات پزشكي:
  • برنامه‌ریزی‌های لازم جهت انجام آزمايشات و معاینات پزشكي پرتوكاران در تمام مراحل (بدو استخدام، دوره‌ای، حوادث و بازنشستگی)؛
  • تهیه پرونده سوابق پرتوگيري و معاينات پزشكي پرتوكاران.
    1. ایمنی صنعتی:
  • انجام بازرسی، کنترل و نظارت بر وضعیت ایمنی و بهداشت حرفه‌ای؛
  • شناسایی کمبودهای مرتبط با امکانات و تجهیزات ایمنی و حفاظت فردی و تهیه و توزیع آن‌ها؛
  • نظارت بر استفاده صحیح از تجهیزات حفاظت فردی توسط کارکنان؛
  • برنامهریزی و نظارت در جهت نمونهبرداری، سنجش و ارزشیابی مستمر عوامل زیانآور (فیزیکی، شیمیایی، بیولوژیک، ارگونومیک، روانی-اجتماعی) محیط کار بهمنظور کنترل مواجهه کارکنان؛
  • تهیه و تدوین مستندات داخلی در زمینه ایمنی و حفاظت فردی، شامل آیین‌نامه‌ها، راهنماها، روشهای اجرایی و دستورالعمل‌ها؛
  • نظارت بر حسن اجرای آیین‌نامهها و دستوالعمل‌های ایمنی؛
  • تهیه و تدوین دستورالعملها و راهکارهای لازم در زمینه ایمنی نگهداری مواد شیمیایی؛
  • برچسبگذاری مواد شیمیایی موجود؛
  • نظارت بر امور بهداشت حرفهای مراکز زیرمجموعه و کنترل سلامت کارکنان؛
  • ارزیابی ریسک‌ها، تهدیدات و مخاطرات موجود در محیط کار؛
  • تهیه و تدوین دستوالعمل‌های اجرایی آمادگی، مدیریت و واکنش در شرایط اضطراری.
    1. آموزش
  • انجام امور مرتبط با اخذ مجوزات آموزشی مورد نیاز با مرکز نظام ایمنی هسته‌ای کشور؛
  • شناسایی نیازهای آموزشی مرتبط با حوزه حفاظت در برابر اشعه و حوزههای تخصصی؛
  • طراحی دوره‌‌های آموزشی مورد نیاز؛
  • تهیه و تدوین سرفصل‌های آموزشی؛
  • تهیه و تدوین کتاب‌ها و کتابچههای آموزشی؛
  • انجام برنامه‌ریزی‌های لازم جهت برگزاری دوره‌های آموزشی مورد نیاز؛
  • ارایه گواهینامه‌های آموزشی به افراد آموزشدیده صلاحیت‌دار.
    1. اخذ مجوزات
  • الزام کلیه مسوولین طرح‌ها، پروژه‌ها، تاسیسات و فعالیت‌های زیرمجموعه به اخذ مجوز در مراحل مختلف از مرکز نظام ایمنی هسته‌ای کشور؛
  • ارتباط با مرکز نظام ایمنی هسته‌ای کشور در رابطه با دریافت الزامات مورد نیاز تاسیسات، فعالیت‌های زیرمجموعه در مراحل مختلف کار؛
  • مشارکت و پیگیری در تدوین استانداردها و معیارها برای اخذ مجوز، درصورت عدم وجود الزامات و معیارهای مورد نیاز؛
  •  همکاری در زمینه تدوین استانداردهای مورد نیاز بهره‌برداری ایمن از تاسیسات و فعالیت‌ها؛
  • تهیه و تدوین مستندات داخلی مرتبط با اخذ مجوزها؛
  • انجام مراحل اخذ مجوز برای تمامی پروژه‌ها، تاسیسات و فعالیت‌های زیرمجموعه در تمام مراحل (موافقت اولیه، انتخاب محل، احداث، پیش‌راه‌اندازی، راه‌اندازی، بهره‌برداری، برچیدن، حملونقل مواد پرتوزا، بارگذاری / تخلیه مواد پرتوزا و دفن پسماندهای پرتوزا)؛
  • انجام مراحل تمدید و یا اصلاح پروانه‌ها؛
  • مشارکت در بازرسی‌های مرتبط با اخذ مجوز؛
  • ارایه خدمات در حوزه اخذ مجوزات و پروانهها (شامل پروانههای اشتغال مورد نیاز در حوزه پرتویی) از مرکز نظام ایمنی هستهای کشور.
    1. مشاوره
  • ارایه مشاوره در تمامی حوزههای مرتبط با فیزیک بهداشت؛
  • ارایه مشاوره در حوزه اخذ مجوزات و پروانهها (شامل پروانههای اشتغال مورد نیاز در حوزه پرتویی) از مرکز نظام ایمنی هستهای کشور؛
  • ارایه مشاوره در حوزه‌ آموزش‌های حفاظت در برابر اشعه و آموزشهای تخصصی حوزه کاربرد پرتوها.

 




 

تمام حقوق وب سایت متعلق به شرکت توسعه کاربرد پرتوها می باشد.

login