.
پنجشنبه 3 اسفند 1402   20:48:27
.
.

مصاحبه با معاون سازمان و مدیر‌عامل شرکتمصاحبه با معاون سازمان و مدیر‌عامل شرکت

پرتودهی در حوزه محیط زیست

1400/12/4 چهارشنبه

.
  • پرتودهی در حوزه محیط‌زیست چه کاربردی دارد و چه کمکی می‌تواند به محیط‌زیست داشته باشد؟
پاسخ: حوزه کاربرد پرتوها در زوایا و ابعاد مختلف زندگی انسان نفوذ زیادی پیدا کرده است، بعنوان مثال در حوزه سلامت، در حوزه امنیت غذایی، در حوزه سلامت و ایمنی غذایی، در حوزه کشاورزی برای تولید بذرها که به نحوی با تأمین مواد غذایی مرتبط می‌باشد، در حوزه نیمه هادی‌ها و مواد جامد و سنگ‌های قیمتی برای تغییر رنگ و بالا بردن ارزش افزوده آنها و در حوزه صنایع دیگر مانند پتروشیمی، نفت، پلیمر و...
در حوزه محیط‌زیست، استفاده پرتو در کاهش آلاینده‌های محیطی است: آلاینده‌های خاک، آلاینده‌های آب و آلاینده‌های هوا. در این بخش‌ها می‌توان با استفاده از پرتوها میزان آلاینده‌های آنها راکم یا حذف نمود. و با این کار به محیط‌زیست خدمت بزرگی کرد.
در بحث آلاینده‌های هوا یکی از منابع مهم دود خروجی کارخانجات تولید مواد شیمیایی و نیروگاه‌های فسیلی و صنایع دیگر می‌باشد که این دود یا گازهای خروجی از این نیروگاه‌ها دارای ملکول‌های شیمیایی سنگین می‌باشند بعنوان مثال: گازهای اکسیدهای گوگرد و همچنین اکسیدهای ازت و دی اکسید کربن که می‌توان با استفاده از پرتوها مقدار خروجی این گازها از نیروگاه‌ها را کم کرد، این روش‌ با استفاده از شتابگرهای الکترونی صورت می‌پذیرد، در شتابگر الکترونی ذره الکترون شتاب داده می‌شود، انرژی می‌گیرد و ما می‌توانیم از انرژی الکترون شتاب گرفته در شتاب‌گرها، ساختار مولکولی گازهای خروجی را بشکنیم و علاوه بر میزان کاهش این آلاینده‌ها برخی از محصولات جانبی را نیز داشته باشیم. بطور مثال می‌توانیم با پرتودهی این گازها برخی از کودهای شیمیایی‌ مورد نیاز برای کشاورزی را تأمین کنیم و در کنار آن حتی اسید سولفوریک را هم داشته باشیم برای این حالت اتفاقی که می‌افتد مکانیزم آن بدین صورت می‌باشد که همزمان با دود یا گازهای خروجی که به سمت دودکش‌ها یا استک هابیرون می‌آیند سیستم پاشش آب یا مرطوب‌سازی این گازها شروع به کار می‌کنند و در طرف دیگر با پرتو الکترونی برخورد می‌کند درتماس الکترون با مولکول‌های آب و مولکول‌های گاز، رادیکال‌های آزاد تولید می‌شود، رادیکال‌های آزادی که تولید می‌شود مولکول‌های جدیدی تولید می‌کند و این همان محصولات جانبی یا کود شیمیایی و اسید سولفوریکی است که از این فرآیند به وجود می‌آید، پس ما می‌توانیم با پرتودهی به گازهای خروجی کارخانجات و نیروگاه‌ها هم آلودگی را کم کنیم و هم تولید محصولاتی را داشته باشیم که در بخش‌های دیگر قابل استفاده می‌باشند.
در حوزه آب: امروزه با استفاده از بیم الکترونی پسآب‌های خروجی کارخانجات نساجی و همچنین پسآب‌های شهری را می‌توان پرتودهی کرد، و میزان آلاینده‌های آنها راکه در کارخانجات نساجی بیشتر رنگ می‌باشد، میزان رنگ را کم و یا از بین برد.
در پسآب‌های شهری بیشتر آلودگی‌های میکروبی را داریم و همچنین مولکول‌های شیمیایی آلی که این میکروب‌ها که درون آب می‌باشند می‌توان با استفاده از پرتودهی میزان آنها را کاهش داد تا در حوزه کشاورزی دوباره قابل استفاده گردند.
در حوزه زباله‌های بیمارستانی به همین صورت می‌باشد با پرتودهی زباله‌های بیمارستانی که سرشار از میکروب‌ها و آلاینده‌های زیست‌محیطی هستند با استفاده از پرتو الکترن یا پرتو گاما ما می‌توانیم سطح این آلاینده‌ها (میکروارگانیزم‌ها) و آسیبی که به محیط‌زیست خواهند زد را کاهش بدهیم.
در حوزه خاک: با استفاده از پرتودهی برخی از مولکول‌های مضر در خاک کمتر خواهد شد اما کاربرد مهم‌تر و اساسی‌تر که می‌توان برای محیط‌زیست نام برد حذف آلاینده‌های پلیمری مانند پلاستیک‌های رها شده در محیط‌زیست می‌باشد مانند: کیسه‌های زباله و تفلون‌ها، لاستیک‌های مستعمل ماشین، ظرف‌های یکبار مصرف و.. که می‌توان با پرتودهی با دز بالا فرایند گسست پلیمری را در آنها ایجاد کنیم که زودتر ساختار ملکولی آنها از بین رفته وتجزیه بشوند. با این فرآیند می‌توانیم به حوزه محیط‌زیست کمک شایانی کرد، به طور مثال لاستیک ماشین‌های مستعمل و غیر قابل استفاده را با پرتودهی می‌توان از محیط‌زیست حذف کرده یا بازیافت نمود و دوباره آنها را به چرخه تولید برمی‌گردانیم .
در نهایت موارد فوق جزو کاربردهای عمده حوزه پرتوها در کنترل آلاینده‌های محیط‌زیست یا کاهش آلاینده‌های محیط‌زیست خواهد بود.